Công nghiệp là một ngành đã có từ rất lâu, phát triển từ trình độ thủ công lên trình độ cơ khí, tự động, từ chỗ gắn liền với nông nghiệp trong khuôn khổ của một nền sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp rồi tách khỏi nông nghiệp bởi cuộc phân công lao động lớn lần thứ hai để trở thành một ngành sản xuất độc lập và phát triển cao hơn qua các giai đoạn hợp tác giản đơn, công trường thủ công, công xưởng… Từ khi tách ra là một ngành độc lập, công nghiệp đã đóng một vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân. Ngày nay, mặc dù không còn chiếm ưu thế tuyệt đối trong các nhóm ngành kinh tế (Công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ) nhưng sự phát triển của ngành công nghiệp vẫn ảnh hưởng nhiều đến các ngành kinh tế khác và toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Những đóng góp của ngành công nghiệp vào GDP vẫn rất lớn.Vì vậy, vấn đề đầu tư phát triển công nghiệp rất quan trọng, không những góp phần gia tăng giá trị sản xuất của ngành công nghiệp mà còn có tác dụng thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển theo.

Hoạt động đầu tư phát triển công nghiệp phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của từng vùng. Vì vậy, ở mỗi vùng khác nhau, với chiến lược phát triển kinh tế khác nhau mà đầu tư phát triển công nghiệp có những điểm khác nhau. Trong quá trình phát triển kinh tế, nước ta đã trải qua nhiều lần phân vùng. Từ đó hình thành nên các vùng kinh tế trọng điểm để có quy hoạch phát triển riêng cho phù hợp với từng vùng. Ngày nay, nước ta có ba vùng kinh tế lớn: Vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ)Bắc Bộ, vùng KTTĐ  Trung Bộ và vùng KTTĐ phía Nam. Trong đó, vùng KTTĐ Bắc Bộ là vùng kinh tế năng động, có tốc độ phát triển công nghiệp đứng thứ hai sau vùng KTTĐ phía Nam. Vùng có lịch sử phát triển công nghiệp lâu đời, và có nhiều tiềm năng trong sản xuất công nghiệp. Do đó, nếu có chiến lược đầu tư phát triển công nghiệp hợp lý, vùng KTTĐ Bắc Bộ sẽ phát huy vai trò kinh tế chủ đạo của mình trong nền kinh tế của cả nước, công nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung của vùng này có bước phát triển vượt bậc.

Chính vì vậy, em đã chọn đề tài :” Một số vấn đề về đầu tư phát triển công nghiệp vùng KTTĐ Bắc Bộ” làm luận văn để tìm hiểu kỹ hơn về tình hình đầu tư phát triển công nghiệp của một vùng kinh tế quan trọng của cả nước. Luận văn  gồm ba chương:
Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP  VÙNG KTTĐ BẮC BỘ.
Chương II : THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG   KTTĐ BẮC BỘ.
Chương III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN  CÔNG NGHIỆP VÙNG KTTĐ BẮC BỘ.

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU    1
CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM BẮC BỘ    3
I. ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM.    3
1. Khái niệm vùng kinh tế trọng điểm.    3
2. Khái niệm đầu tư phát triển công nghiệp    7
2.1.Khái niệm đầu tư phát triển.    7
2.2. Khái niệm và nội dung của đầu tư phát triển công nghiệp.    8
2.2.1 Khái niệm ngành công nghiệp    8
2.2.2 Khái niệm và nội dung của đầu tư phát triển công nghiệp.    9
2.3 Đặc điểm của đầu tư  phát triển công nghiệp    11
2.3.1 Về nguồn vốn đầu tư    11
2.3.2 Quá trình thực hiện đầu tư    13
2.4 Tác động của đầu tư phát triển công nghiệp đối với sự phát triển kinh tế    15
2.4.1 Đầu tư phát triển công nghiệp có tác động dây truyền và đa dạng tới nhiều ngành kinh tế.    15
2.4.2  Đầu tư phát triển công nghiệp có tác động trực tiếp và quyết định đối với sự phát triển kinh tế.    16
3. Đầu tư phát triển công nghiệp vùng kinh tế trọng điểm.    17
II. ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP  VÙNG KTTĐ BẮC BỘ    21
1. Vị trí và đặc điểm nổi bật của vùng KTTĐ  Bắc Bộ    21
1.1 Vùng KTTĐ có vị trí quan trọng về chính trị, giao lưu kinh tế, văn hoá với các vùng và quốc tế ở phía Bắc đất nước.    21
1.2 Là vùng có lịch sử phát triển công nghiệp và đô thị vào loại sớm nhất ở nước ta    22
1.3.  Là vùng có thế mạnh về nguồn nhân lực và khả năng nghiên cứu triển khai, chăm sóc sức khoẻ so với các vùng khác.    23
1.4 Là vùng có vị trí quan trọng đối với nền kinh tế của cả nước, là động lực phát triển chung    24
2. Đầu tư phát triển công nghiệp trong chiến lược phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.    25
III. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ.    27
1. Trung Quốc    27
2. Nhật Bản    29
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM BẮC BỘ    33
I.  TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KTTĐ BẮC BỘ    33
1. Về giá trị sản xuất công nghiệp    33
2. Về trình độ công nghệ trang thiết bị.    35
3. Về thu hút lao động ngành công nghiệp    36
4. Công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn.    36
II. THỰC TRẠNG VỀ ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KTTĐ BẮC BỘ    39
1.Nguồn vốn đầu tư phát triển công nghiệp vùng KTTĐ Bắc Bộ    39
2.Thực trạng đầu tư phát triển công nghiệp theo ngành công nghiệp chuyên môn hoá và theo địa phương    44
2.1 Thực trạng đầu tư phát triển công nghiệp theo ngành công nghiệp chuyên môn hoá của vùng KTTĐ Bắc Bộ.    44
2.2  Thực trạng đầu tư phát triển công nghiệp  theo các tỉnh, thành phố trong vùng.    51
2.3 Tình hình thực hiện các dự án đầu tư phát triển công nghiệp của vùng KTTĐ Bắc Bộ.    55
2.3.1. Về công tác quy hoạch, chuẩn bị đầu tư :    55
2.3.2. Về triển khai thực hiện dự án đầu tư :    55
2.3.3 Một số mục tiêu đạt được trong quá trình thực hiện dự án  đầu tư phát triển công nghiệp.    56
3. Thực trạng đầu tư trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.    57
4. Thực trạng về  đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm thúc đẩy sự phát triển công nghiệp.    62
4.1 Về hạ tầng cơ sở kỹ thuật:    63
4.2 Kết cấu hạ tầng xã hội    65
4.3 Những vấn đề bất cập còn tồn tại trong công tác đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ công nghiệp.    66
4.3.1 Đối với thủ đô Hà Nội    66
4.3.2  Đối với các tỉnh khác trong vùng KTTĐ Bắc Bộ    68
5. Thực trạng đầu tư phát triển nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp.    70
III. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM BẮC BỘ    72
1. Những thành tựu đạt được    72
1.1. Đầu tư phát triển công nghiệp phát huy vai trò chủ đạo trong việc thúc đẩy công nghiệp vùng phát triển.    72
1.2. Các ngành công nghiệp phát triển, khu công nghiệp hoạt động hiệu quả lại khuyến khích hoạt động đầu tư.    74
2. Những tồn tại cần khắc phục trong lĩnh vực đầu tư phát triển công nghiệp vùng KTTĐ Bắc Bộ.    75
2.1.Đầu tư cho khoa học kĩ thuật và các ngành công nghiệp kỹ thuật cao còn nhiều hạn chế.    75
2.2. Cơ cấu vốn đầu tư cho công nghiệp chưa cân đối giữa các vùng    77
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KTTĐ BẮC BỘ    78
I. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG HƯỚNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CỦA VÙNG    78
1. Quan điểm.    78
1.1. Phát huy mọi nguồn lực, khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào sản xuất công nghiệp    78
1.2. Tạo môi trường hấp dẫn, thông thoáng hơn để đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp    80
2. Phương hướng    82
2.1  Lựa chọn các ngành công nghiệp mũi nhọn để đầu tư    82
2.2 Lựa chọn cơ cấu ngành  công nghiệp hợp lý.    84
2.3. Khai thác triệt để tối đa mọi nguồn vốn, huy động tối đa nguồn vốn địa phương, coi trọng nguồn vốn bên ngoài.    86
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KTTĐ BẮC BỘ    89
1. Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội phục vụ cho sản xuất công nghiệp    89
2. Chú trọng đầu tư phát triển nguồn nhân lực phục vụ sản xuất công nghiệp.    91
3. Có chính sách đầu tư  hiệu quả để phát triển công nghiệp.    92
4. Hoàn thiện cơ chế quản lý vốn đầu tư.    93
5. Giải quyết tốt mối quan hệ giữ tích luỹ vốn, đầu tư và tái đầu tư phát triển công nghiệp.    95
III. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA ĐẦU TƯ  PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÙNG KTTĐ BẮC BỘ    96
1. Chú trọng đầu tư phát triển đô thị theo chiều sâu hạn chế sự phát triển ồ ạt gây tổn hại cho nền kinh tế.    96
2. Quản lí nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch phát triển ngành công nghiệp và quy hoạch vùng, lãnh thổ cần được chặt chẽ hơn.    96
3. Để công nghiệp ở vùng KTTĐ Bắc Bộ phát triển mạnh, Chính phủ sớm phải thực hiện các giải pháp sau:    97
4. Quảng bá quy hoạch phát triển    98
5. Coi trọng việc lập và thẩm định các dự án đầu tư    98
KẾT LUẬN    99
PHỤ LỤC    100
TÀI LIỆU THAM KHẢO    106