Bảo hiểm xã hội(BHXH) là một trong những loại hình bảo hiểm ra đời khá sớm và đến nay đã được thực hiện ở tất cả các nước trên thế giới. So với các loại hình bảo hiểm khác, chức năng và tính chất của BHXH có những điểm khác biệt do bản chất của nó chi phối.

Ở nước ta, BHXH là một chính sách lớn trong hệ thống an sinh xã hội. BHXH vừa mang tính kinh tế nhưng cũng mang tính nhân đạo của Nhà nước ta nhằm đảm bảo cuộc sống cho người lao động trước những biến cố làm giảm hoặc mất thu nhập. Mục tiêu của Nhà nước là mở rộng đối tượng tham gia BHXH cho mọi người dân nhưng hiện nay mục tiêu đó chưa được thực hiện vì nhiều nguyên nhân. Trong công tác BHXH nói riêng còn có nhiều tồn tại cần được giải quyết.

BHXH cấp huyện là một bộ phận quan trọng trong hệ thống quản lý BHXH Việt Nam, là cơ sở đầu tiên để thực hiện công tác BHXH. Thực hiện tốt hoạt động ở BHXH cấp huyện thì mới đảm bảo cho việc thực hiện của cả hệ thống. BHXH thành phố Vinh lă cơ quan BHXH cấp huyện trực thuộc sự quản lý dọc của BHXH tỉnh Nghệ An. Trong thời gian 4 tháng thực tập tại BHXH thành phố Vinh, em đã thu nhận được được một số kiến thức thực tế về công tác BHXH và em đã tiến hành thực hiện chuyên đề thực tập về đề tài: “Thực trạng và một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hoạt động của BHXH thành phố Vinh” nhằm xem xét và nghiên cứu thực trạng hoạt động của BHXH TP Vinh trong giai đoạn (1995-2002) để đóng góp một số giải pháp cho BHXH TP Vinh.

Bài viết được chia làm 3 chương:

- Chương 1: Lý luận chung về BHXH
- Chương 2: Thực trạng thực hiện BHXH trên địa bàn thành phố Vinh
- Chương 3: Phương hướng hoạt động và những biện pháp chủ yếu nhằm thực hiện tốt hoạt động của BHXH TP Vinh

MỤC LỤC
Lời mở đầu    1
Chương I. Lý luận chung về BHXH    2
I. BHXH và sự cần thiết khách quan của BHXH        2
1. Sự cần thiết    2.
2. Bản chất    3
3. Chức năng của bảo hiểm xã hội    4
4. Tính chất của bảo hiểm xã hội    5
II. Những nội dung cơ bản của BHXH    5
1. Khái niệm về BHXH     5
2. Đối tượng của bảo hiểm xã hội    6
3. Phạm vi bảo hiểm xã hội    6
4. Quỹ bảo hiểm xã hội    7
4.1.  Khái niệm quỹ BHXH    7
4.2. Đặc điểm    7
4.3. Nguồn hình thành quỹ BHXH    8
4.4 Mục đích sử dụng quỹ BHXH    11
5. Trách nhiệm và quyền hạn các bên tham gia bảo hiểm xã hội    12
6. Tổ chức quản lý bảo hiểm xã hội    14
III. Quá trình thành và phát triển của bảo hiểm xã hội    17
1. Trên thế giới    17
2. Tại Việt Nam    18
IV. Mối quan hệ giữa BHXH với chính sách xã hội và chính sách kinh tế    20
1. Mối quan hệ giữa BHXH với chính sách xã hội    20
2. Mối quan hệ giữa BHXH với chính sách kinh tế    21
Chương II. Thực trạng thực hiện BHXH trên địa bàn thành phố Vinh (từ  1995 đến 2002)    23
I. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hưởng đến thực hiện công tác BHXH trên địa bàn thành phố Vinh    23
1. Đặc điểm về tự nhiên    23
2. Đặc điểm  kinh tế xã hội    23
II. Hệ thống quản lý và bộ máy hoạt động của BHXH TP Vinh    24
1. Hệ thống quản lý    24
2. Bộ máy hoạt động     25
2.1. Chức năng, nhiệm vụ của BHXH thành phố Vinh    25
2.2. Bộ máy hoạt động    26
III. Tình hình công tác quản lý thu BHXH của BHXH thành phố Vinh giai đoạn 1995 -2002    28
1. Quá trình thực hiện nghiệp vụ quản lý thu ở BHXH thành phố Vinh    29
2. Quản lý đối tượng tham gia    31
2.1. Đối tượng phải nộp BHXH    31
2.2. Kết quả đạt được    32
3. Quản lý qũy lương trích nộp BHXH    35
3.1. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH và cách xác định tổng quỹ tiền lương làm căn cứ đóng    35
3.2. Kết quả đạt được    36
4. Quản lý nguồn thu BHXH    38
4.1. Tình hình thực hiện kế hoạch thu    38
4.2. Tình hình nợ đọng phí BHXH    40
III. Tình hình công tác quản lý chi BHXH TP Vinh    41
1. Quy trình chi trả trợ cấp    42
1.1. Đối với 3 chế độ  ngắn hạn    42
1.2. Đối với chế độ dài hạn    43
2. Quy định của BHXH Việt Nam về công tác chi trả chế độ    44
2.1. Chế độ trợ cấp ốm đau    44
2.2. Chế độ trợ cấp thai sản    45
2.3. Chế độ trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp    46
2.4. Chế độ hưu trí    47
2.5. Chế độ tử tuất    48
3. Kết quả công tác chi trả    49
4. Những bất cập trong công tác chi trả    52
V. Công tác quản lý hồ sơ hưởng chế độ BHXH và công tác cấp sổ cho người tham gia    54
1. Công tác quản lý hồ sơ hưởng chế độ BHXH    54
2. Công tác cấp sổ BHXH cho người tham gia    55
VI. Đánh giá chung về quá trình thực hiện của BHXH TP Vinh    56
1. Ưu điểm    56
2. Những tồn tại    56
3. Nguyên nhân của những tồn tại hạn chế    57
Chương III. Phương hướng và những biện pháp chủ yếu nhằm thực hiện tốt hoạt động của BHXH thành phố Vinh    59
I. Phương hướng hoạt động    59
1. Định hướng hoạt động của BHXH Việt Nam    59
2. Phương hướng nhiệm vụ của BHXH TP Vinh    59
II. Một số giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện tốt hoạt động của
BHXH TP Vinh    60
1. Thực hiện đồng bộ các biện pháp tăng cường thu và quản lý thu    60
1.1. Nhóm các giải pháp quản lý đối tượng thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH và quỹ lương trích nộp BHXH    60
1.2. Nhóm các giải pháp đôn đốc thực hiện trích nộp BHXH và quản lý tiền thu BHXH    61
2. Thực hiện đồng bộ các giải pháp tăng cường quản lý chi BHXH    62
2.1. Các biện pháp tăng cường quản lý chi các chế độ BHXH dài hạn    62
2.2. Các giải pháp tăng cường quản lý chi các chế độ BHXH ngắn hạn    62
3. Thực hiện tốt công tác lưu trữ hồ sơ, phối hợp với BHXH tỉnh và các ngành pháp luật giải quyết dứt điểm các đề xuất khiếu nại về BHXH    63
4. Đảm bảo những điều kiện cần thiết để đạt được các biện pháp trên    63
4.1. Nâng cao trình độ cán bộ    63
4.2. Đầu tư cơ sở vật chất phục vụ công tác quản lý BHXH    64
4.3. Xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các ngành, đặc biệt là sự lãnh đạo, chỉ đạo của BHXH cấp trên, của cấp uỷ và chính quyền địa phương    64
Kiến nghị đối với BHXH Việt Nam, BHXH Nghệ An, và Nhà nước    65
Kết luận    66
Tài liệu tham khảo    67