Một doanh nghiệp, một xã hội được coi là phát triển khi lao động có năng suất, có chất lượng, và đạt hiệu quả cao. Như vậy, nhìn từ góc độ “Những vấn đề cơ bản trong sản xuất” thì lao động là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Nhất là trong tình hình hiện nay nền kinh tế bắt đầu chuyển sang nền kinh tế tri thức thì lao động có trí tuệ, có kiến thức, có kỹ thuật cao sẽ trở thành nhân tố hàng đầu trong việc tạo ra năng suất cũng như chất lượng lao động. Trong quá trình lao động người lao động đã hao tốn một lượng sức lao động nhất định, do đó muốn quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục thì người lao động phải được tái sản xuất sức lao động. Trên cơ sở tính toán giữa sức lao động mà người lao động bỏ ra với lượng sản phẩm tạo ra cũng như doanh thu thu về từ lượng những sản phẩm đó, doanh nghiệp trích ra một phần để trả cho người lao động đó chính là tiền công của người lao động (tiền lương).

Tiền lương mà doanh nghiệp trả cho người lao động được dùng để bù đắp sức lao động mà người lao động đã bỏ ra. Xét về mối quan hệ thì lao động và tiền lương có quan hệ mật thiết và tác động qua lại với nhau.

Như vậy, trong các chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp, yếu tố con người luôn đặt ở vị trí hàng đầu. Người lao động chỉ phát huy hết khả năng của mình khi sức lao động mà họ bỏ ra được đền bù xứng đáng dưới dạng tiền lương. Gắn với tiền lương là các khoản trích theo lương gồm Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí Công đoàn. Đây là các quỹ xã hội thể hiện sự quan tâm của toàn xã hội đến từng người lao động.

Có thể nói rằng, tiền lương và các khoản trích theo lương là một trong những vấn đề được cả doanh nghiệp và người lao động quan tâm. Vì vậy việc hạch toán, phân bổ chính xác tiền lương cùng các khoản trích theo lương vào giá thành sản phẩm sẽ một phần giúp cho doanh nghiệp có sức cạnh tranh trên thị trường nhờ giá cả hợp lý. Qua đó cũng góp cho người lao động thấy được quyền và nghĩa vụ của mình trong việc tăng năng suất lao động, từ đó thúc đẩy việc nâng cao chất lượng lao động của doanh nghiệp. Mặt khác việc tính đúng, tính đủ và thanh toán kịp thời tiền lương cho người lao động cũng là động lực thúc đẩy họ hăng say sản xuất và yên tâm tin tưởng vào sự phát triển của doanh nghiệp.

Là một doanh nghiệp Nhà nước, nên đối với Công ty Thoát nước Hà Nội việc xây dựng một cơ chế trả lương phù hợp, hạch toán đủ và thanh toán kịp thời nhằm nâng cao đời sống, tạo niềm tin, khuyến khích người lao động hăng say làm việc là một việc rất cần thiết luôn được đặt ra hàng đầu. Nhận thức được vấn đề trên, trong thời gian thực tập tại Xí nghiệp thoát nước số 3 thuộc Công ty Thoát nước Hà Nội tôi đã chọn đề tài: “Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở Xí nghiệp Thoát nước số 3 thuộc Công ty Thoát nước Hà Nội”.

Chuyên đề gồm 3 phần:

Phần I: Những lý luận cơ bản về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở doanh nghiệp.

Phần II: Tình hình tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở Xí nghiệp thoát nước số 3 trực thuộc Công ty Thoát nướcHà Nội.

Phần III: Đánh giávề tổ chức kế toán của Xí nghiệp Thoát nước số 3 thuộc Công ty Thoát nước Hà Nội.
MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1
PHẦN THỨ NHẤT. NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG Ở DOANH NGHIỆP 3
I. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM TIỀN LƯƠNG, NHIỆM VỤ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG 3
1. Khái niệm tiền lương và bản chất kinh tế của tiền lương 3
2. Đặc điểm của tiền lương 4
3. Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương 5
II. CÁC HÌNH THỨC TIỀN LƯƠNG, QUỸ TIỀN LƯƠNG, QUỸ BHXH 6
1. Các hình thức tiền lương 6
2. Quỹ tiền lương 11
3. Quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn 13
III. HẠCH TOÁN SỐ LƯỢNG, THỜI GIAN VÀ KẾT QUẢ LAO ĐỘNG 15
1. Hạch toán số lượng lao động 15
2. Hạch toán thời gian lao động 15
3. Hạch toán kết quả lao động 16
4. Hạch toán thanh toán lương với người lao động 17
IV. HẠCH TOÁN TỔNG HỢP TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG 19
1. Hạch toán tổng hợp tiền lương và tình hình thanh toán với người lao động 19
2. Hạch toán tổng hợp các khoản trích theo lương và tính toán tiền lương nghỉ phép 21
3. Tổ chức hạch toán tổng hợp về tiền lương và các khoản trích theo lương 24
PHẦN THỨ HAI. TÌNH HÌNH TỔ CHỨC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG Ở XÍ NGHIỆP THOÁT NƯỚC SỐ 3 THUỘC CÔNG TY THOÁT NƯỚC HÀ NỘI 26
I. KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY THOÁT NƯỚC HÀ NỘI 26
1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Thoát nước 26
2. Tổ chức bộ máy quản lý và tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh 28
a) Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty thoát nước Hà Nội 28
b) Tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty thoát nước Hà Nội 32
3. Tổ chức hạch toán kế toán tại Xí nghiệp thoát nước số 3 thuộc Công ty thoát nước Hà Nội 34
II. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG Ở XÍ NGHIỆP THOÁT NƯỚC SỐ 3 THUỘC CÔNG TY THOÁT NƯỚC HÀ NỘI 38
1. Quy mô và cơ cấu lao động 38
2. Các hình thức trả lương và phạm vi áp dụng 38
a. Trả lương theo thời gian 38
b. Trả lương khoán 39
3. Tổ chức hạch toán tiền lương và tính lương, BHXH phải trả công nhân viên. 39
a. Hạch toán lao động 39
b. Hạch toán tiền lương 40
c. Hạch toán các khoản trích theo lương 47
4. Kế toán tổng tiền lương và các khoản trích theo lương 49
PHẦN THỨ BA: NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ VÀ MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG CỦA XÍ NGHIỆP THOÁT NƯỚC SỐ 3 THUỘC CÔNG TY THOÁT NƯỚC HÀ NỘI 60
1. Một số nhận xét về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương 60
a) Ưu điểm: 60
b) Nhược điểm 63
2. Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp thoát nước số 3 63
KẾT LUẬN 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66